Fulya Oğuz
Sultaniçe tabelası göründüğünde, birden geçmişe döndü. Yıllardır uğramadığı bu yolda, virajların arasından bir anlığına çocukluğuna dair ince bir ses belirdi. Dedesinin bastonunun kuru toprağa vuruşunu andıran bir hatırlamayla içinde, uzun bir zamandır unuttuğu ait olma hissi filizlendi.
Köye girince ilk fark ettiği şey, insanın gözünü okşayan o yumuşak sakinlikti. Taş evlerin önünde kurumaya bırakılmış tarhanalar seriliydi, etraftan hafif çiçek kokuları yükseliyor, sahil kıyısındaki o küçük kıraathanede eskiden olduğu gibi yaşlılar iskambil kâğıtlarını karıştırıyordu. Hiçbir şey değişmemişti.
Zeytinliğe giden yolun girişinde durdu. Dedesinden kalan o bahçe, yıllardır kimsenin el sürmediği bir yalnızlığa bürünmüş olmalıydı. Elif, İstanbul’da yürüttüğü tarihi eser restorasyon stüdyosunun kaotik düzeninden buraya taşıdığı ağır bavulu indirmeden önce, telefonunu sessize aldı. Gözünün önünden, ortağı Emre’ye vermesi gereken önemli bir projenin acil toplantı notları geçti. Bu zeytinliği satmak, İstanbul’daki düzenini kurtaracak en pratik yoldu.
Patikadan yukarı doğru yürümeye başladığında, ayaklarının altında kuru otlar çıtırdıyordu. Zeytin ağaçları, dalları hafifçe toprağa eğilmiş halde onu karşıladı. Ağaçların gölgeleri, vaktiyle burada koşan çocukluğunu sarıp sarmalıyordu. Dedesinin “bakarsan bağ olur bakmazsan dağ olur” dediği günler geldi aklına. O küçücük fidanlar gelişmiş, gövdeleri kalınlaşmış, meyve vermeye başlamıştı. Bunlardan fabrika üretimine değil, küçük ölçekli, özel bir yağa uygun Trakya zeytinleri toplanıyordu.
Biraz ilerideki küçük kulübeye yöneldi. Çantasından çıkardığı anahtarla ahşap kapıyı açtı. İçerisi karanlık ve havasızdı. Önce perdeyi çekti sonra pencereleri araladı. Her yeri örümcek ağı kaplamıştı. Etrafa bir göz attı. Köşede dedesinin eski yağ tenekesinden bozduğu sandık hâlâ duruyordu. Parmakları sandığın pas tutmuş kenarına dokununca, hafif bir yanma hissetti.
Paslı sandığı kenara çekti. Altında, keten bir beze sarılı, küçük bir defter buldu. Defter dedesine aitti. Arazinin en yaşlı ağaçlarının konumları, bakım bilgileri ve kulübeyi küçük, butik bir zeytinyağı atölyesine dönüştürme planının kaba çizimleri vardı. Elif’in restorasyon uzmanlığı, hemen bir potansiyel görmeye başladı. Çizimlere hayranlıkla bakarken yüzü buruştu birden.
Aklına İstanbul’daki proje geldi. Sayfaları teker teker çevirirken içinden “Bu güzellikler, benim oradaki kurulu düzenimi kurtaracak parayı getirecek.” diye geçirdi. Defteri alıp bir süre sonra kulübeden ayrıldı.
Köy meydanına doğru indiğinde gözlerinin önünde çocukluğu canlanıyordu. Anne babasını çıkan bir yangında kaybettiğinde henüz beş yaşındaydı. Bir süre dedesinin yanında kalmış daha sonra amcası onu İstanbul’a götürmüştü. İlk, orta ve yüksek öğrenimini büyük şehirde tamamlamıştı. Eli ekmek tutmaya başlayınca amcasının yanından ayrılmış, kendine ayrı bir düzen oturtmuştu. Ancak bir meslek sahibi olmasına rağmen kıt kanaat geçimini sağlıyordu. Aradan yıllar geçmişti ve dedesinden kendisine miras kalan bu zeytinliğe şimdi ihtiyacı vardı. Buradan elde edeceği geliri yatırım amaçlı kullanmayı planlıyordu. Hayal meyal hatırladığı bu köyü dolaşırken aslında ne kadar özlediğini fark etti. Buradaki sakinlik, huzur, temiz hava büyükşehirde yoktu.
Sultaniçe küçük bir sahil kasabasıydı. Her şey çok çabuk duyuluyordu. Yaşlı bir kadın bahçesinde kahvaltı hazırlıyordu. Tel örgüler arasından dalgın dalgın dolaşan kadını görünce Elif olduğunu hemen anladı. Elinde bakır çaydanlıkla onu çağırdı:
“Gel hele evladım, sıcak sıcak çay yaptım. Yol yorgunluğuna iyi gelir.”
Elif biraz çekimser davranınca, yaşlı kadın tatlı bir tebessüm ve misafirperverlikle yeniden seslendi. Çaydanlığı masaya bırakarak Elif’in yanına gidip onu içeri davet etti. Sandalyeyi gösterip ona oturmasını işaret ederken “Yabancı değilim ben kızım, çekinmeyesin. Komşuyduk dedenle. Senin taa çocukluğunu bilirim.” dedi.
Taze yumurtanın kokusu tereyağıyla ile karışıp sofranın üzerine yayılmıştı. Bahçeden toplanmış organik domates, biber, maydanoz; el yapımı peynirler, tazecik kaymak, çeşitli soslar ve reçellerle birlikte adeta bir renk cümbüşü oluşturmuştu. Ayşe Teyze sordu:
“Dedenin zeytinliğinde ne yapacaksın Elif kızım? Duydum ki satmayı düşünüyormuşsun. Sakın, ha! Yazık edersin. Deden, o kulübeyi hep küçük bir yağhane yapmak isterdi.”
Ayşe Teyze’nin sözleri dedesinin defterindeki hayalle örtüşüyordu. O an, Elif’in aklında bir ışık yandı.Ertesi gün, çam ağaçlarının gölgelerinin düştüğü, kıyıya yakın patikalarda yürüyordu. Göz alabildiğince uzanan denizin kokusu havayı temizliyordu. Elif, dedesinden kalan zeytinliğin alt sınırındaki yamalı, eski taş duvarın önünde durdu. Duvarın bazı kısımları çökmeye başlamıştı. Az ilerde dilinde bir türkü, elinde malasıyla keyifle çalışan bir adam görünüyordu. Yanına yaklaşarak selam verdi. “Kolay gelsin” dedi.
“Merhaba” dedi genç adam, elindeki aleti bırakırken. “Sultaniçe’ de yeni yüzler görmeye alışık değiliz. Hoş geldiniz, kimlerdensiniz?” diye sordu. Kadın gülümsedi. “Ben, Elif. Aslında yerlisiyim buraların.”
“Ali” diye tanıttı kendini genç adam. “Ben de buralıyım. Ağaçların bakımıyla ilgilenirim ayrıca taş ve ahşap işleri yaparım.”
Birlikte bahçenin yıkık duvarı arasından geçerek yürümeye başladılar. “İstanbul’da restorasyon üzerine çalışıyorum. Bu zeytinlik, dedemden kaldı.” dedi Elif. Ali, parmağını kurumuş bir zeytin dalına sürdü. “Bu ağaçlar uzun zamandır usta eli görmemiş. Doğru bir budama ve biraz ilgiyle, eski verimine kavuşurlar.”
Elif her ne kadar Ayşe Teyzenin etkisinde kalmış olsa da buraya gelme amacı belliydi. Bahçenin maddi değerini sordu Ali’ye. Bir an önce elden çıkarıp işinin başına geçmek istiyordu. “Buralar pahayla biçilmez.” dedi genç adam. Bahçenin maddi değil de manevi değerini uzun uzun anlatmaya başladı. Konuşurlarken, Ali sadece bir usta değil, aynı zamanda bu toprakların sessiz bir koruyucusu gibi görünüyordu.
Ali’nin hem toprağa hem de dedesinin mirasına olan bu bilgili yaklaşımı, Elif’in zihninde yanan ışığı tekrar alevlendirdi. Ayşe Teyzenin de uyarıları boş değildi. Bu insanların mutlaka bir bildikleri vardı ki zeytinliği satmasını istemiyorlardı. Dedesinin defteri… yağhane projesi… Aklında beliren fikirler somutlaşmaya başladı. Şehirde çalışmaya alışık ellerinin, burada taşın dokusuna nasıl da hızlı ısındığını fark etti.
Günler, birbirini kovalıyordu. Her akşam dedesinin defterini açıp inceliyor, derin derin düşünüyordu. Köyde kiminle konuşursa konuşsun Sultaniçe’nin havasının, suyunun, denizin, bu bakir toprağın insana verilen en güzel armağan olduğunu anlatılıyordu. Doğal olanı sahiplenmek korumak lazımdı. Üstelik dedesinin kendisine bıraktığı mirası yaşatabilirdi. Karışık düşünceler içinde uykuya daldı.
Ertesi sabah nihayet kararını vermişti. Ortağı Emre’ye telefon etti. Projeye yatırım yapmaktan vazgeçtiğini, işten ayrıldığını ve İstanbul’a dönmeyeceğini söyledi. Artık projesi buradaydı. Bir sabah Ali’yle, dedesinin kulübesinin önünde buluştular. Elif’in İstanbul’dan getirdiği mimari çizimler ve Ali’nin yerel malzeme bilgisiyle birleşince kağıtların üzerinde küçük bir mucize şekilleniyordu. Konuştukça ortak yönlerini de keşfetmeye başladılar. Elif, dedesinin çizimlerini çıkarıp gösterdiğinde Ali, sayfalara eğilirken hem çizgileri takip ediyor hem de Elif’in heyecanını dikkatle dinliyordu.
“Bu kulübeyi en düşük maliyetle restore edip, küçük bir butik tadım atölyesi kurmak istiyorum.” dedi. “Benim restorasyon bilgim ve senin ahşap-taş ustalığın…”
Ali gülümsedi. “Dedenin hayali… Bunu satmak yerine yaşatman, bu toprağa yapabileceğin en büyük restorasyon.” Birlikte bahçeyi dolaştılar. Toprağı daha verimli hale getirip ağaçlar için neler yapılabileceği hakkında uzun uzun konuştular.
O gece gökyüzü yıldızlarla doluydu. Kulübenin çatısını incelemek için çıktıklarında henüz akşam olmamıştı. Hasarlı yerleri tespit ederken bir yandan da sohbet ediyorlardı. Vakit çok çabuk geçmişti. Aşağıya inerken ahşabın reçinemsi kokusu ve rüzgârın ince uğultusu arasında elleri birbirine dokundu. “Üşüyor musun?” diye sordu Ali. Genç kadının ellerini avuçlarının içine alırken gözlerinin içine bakıyordu. Başıyla onayladı Elif. Ali ceketini çıkarıp omuzlarına bırakırken ikisin de elleri soğuktan çok, heyecandan titriyordu.
